Diş Hassasiyeti Neden Olur, Nasıl Geçer? Kalıcı Çözümler

Günlük yaşantımızı en çok etkileyen ağız ve diş sağlığı problemlerinden biri olan diş hassasiyeti , bazen bir bardak soğuk su içerken bazen de sıcak bir kahve yudumlarken aniden ortaya çıkan keskin bir sızıdır.

Tıp dilinde "dentin hassasiyeti" olarak da bilinen bu durum, aslında dişlerinizin size verdiği önemli bir uyarı sinyalidir.

Diş Hassasiyeti Neden Olur?

Diş hassasiyeti , dişin en dış katmanı olan koruyucu mine tabakasının aşınması veya diş eti çekilmesi sonucu alttaki dentin tabakasının açığa çıkmasıyla oluşur.

Dentin, diş sinirine giden mikroskobik kanallara (tübüllere) sahiptir. Bu kanallar açıkta kaldığında, dışarıdan gelen uyaranlar doğrudan sinirlere ulaşır.

Başlıca nedenleri şu şekilde sıralayabiliriz:

• Sert Diş Fırçalama: Dişleri çok sert ve yanlış teknikle fırçalamak, mine tabakasını incelterek diş hassasiyeti oluşumunu tetikler.
• Diş Eti Çekilmesi: Diş etlerinin geri çekilmesi, diş köklerini savunmasız bırakır. Kök yüzeyinde koruyucu mine tabakası bulunmadığı için hassasiyet kaçınılmaz olur.
• Asitli Gıdalar: Gazlı içecekler, aşırı meyve suyu ve asitli meyvelerin sık tüketimi diş minesini eritir.
• Diş Gıcırdatma (Bruksizm): Uykuda dişleri sıkmak, mine tabakasında çatlaklara ve aşınmalara yol açarak diş hassasiyeti seviyesini artırır.
• Diş Beyazlatma İşlemleri: Profesyonel olmayan veya kontrolsüz yapılan beyazlatma uygulamaları geçici sızılara neden olabilir.

Diş Hassasiyetine Ne İyi Gelir?

Diş hassasiyetine kalıcı olarak iyi gelen şey, açığa çıkan dentin yüzeyinin nedenine göre korunmasıdır. Neden diş eti çekilmesi mi, mine aşınması mı, yoksa başlangıç çürüğü mü, bunu muayene belirler. Günlük alışkanlıklardaki bazı değişiklikler ise hassasiyetin artmasını önlemeye yardımcı olur.

1. Yumuşak kıllı fırça kullanın ve bastırmadan fırçalayın. Sert fırça ve yatay, sert hareketler mineyi ve diş etini aşındırır.
2. Asitli içeceklerden hemen sonra fırçalamayın. Asitle yumuşayan mine yüzeyi fırçayla daha kolay aşınır. Önce suyla çalkalayıp bir süre beklemek daha doğrudur.
3. Hassasiyet giderici bir ürün gerekip gerekmediğini hekiminize sorun. Hassasiyetin nedeni çürük ya da çatlak diş ise bu ürünler sorunu yalnızca maskeler.
4. Diş sıkma ya da gıcırdatma fark ediyorsanız hekiminize söyleyin. Bu alışkanlık birçok dişte aynı anda hassasiyete yol açabilir.

Diş Sıcak Soğuk Hassasiyeti Nasıl Geçer?

Sıcak bir çorba veya buzlu bir içecek tükettiğinizde meydana gelen ani sızılar, genellikle sinirlerin dış dünyaya çok yakın olmasından kaynaklanır.

Diş sıcak soğuk hassasiyeti nasıl geçer sorusu için en hızlı çözüm, diş yüzeyindeki gözenekleri kapatmaktır.

• Sıcaklık Kontrolü: Çok uç sıcaklıklardan (aşırı kaynar veya buzlu) bir süre kaçınmak sinirlerin yatışmasını sağlar.
• Özel Bariyerler: Diş hekiminin uygulayacağı florür vernikleri veya desensitizer (hassasiyet giderici) ajanlar, sıcak-soğuk iletimini keser.
• Diş İpi Kullanımı: Diş aralarında biriken bakteriler asit üreterek hassasiyeti artırır; düzenli diş ipi kullanımı bu riski azaltır.

Ön Dişlerin Sızlaması

Özellikle kış aylarında dışarıda konuşurken veya nefes alırken ön dişlerin sızlaması oldukça rahatsız edicidir.

Ön dişlerin minesinin diğer dişlere göre daha ince olması bu durumu tetikler.

• Aşınma Kontrolü: Ön dişlerdeki sızlamanın nedeni genellikle asit erozyonu veya tırnak yeme gibi alışkanlıklardır.
• Diş Koruyucular: Eğer soğuk hava sızlamaya neden oluyorsa, ağızdan değil burundan nefes almak geçici bir çözüm sunar. Ancak temel sorun mine kaybıysa, estetik bonding uygulamaları gerekebilir.

Stresten Diş Sızlaması

Psikolojik faktörler ağız sağlığını doğrudan etkiler. Stresten diş sızlaması , genellikle farkında olmadan yapılan diş sıkma eylemiyle ilgilidir.

Stres altındayken çene kasları gerilir ve dişler birbirine kenetlenir. Bu basınç:

• Dişlerin destek dokularında yorgunluğa,
• Diş köklerinde baskıya,
• Çene ekleminde ağrıya neden olur.

Bu durumla başa çıkmak için gece plakları (gece koruyucuları) kullanmak ve stres yönetimi teknikleri uygulamak diş hassasiyeti kontrolünde kritik rol oynar.

Diş Hassasiyeti Tedavisi

Evinizde uyguladığınız yöntemler yetersiz kalıyorsa, profesyonel diş hassasiyeti tedavisi seçenekleri devreye girer.

Diş hekiminiz sorunun kaynağına göre şu yöntemleri önerebilir:

• Florür Jelleri ve Vernikler: Klinik ortamında uygulanan yüksek yoğunluklu florür, mineyi hızla güçlendirir.
• Bonding ve Reçine Uygulamaları: Açığa çıkmış kök yüzeyleri veya aşınmış alanlar, diş rengindeki kompozit reçinelerle kapatılır.
• Diş Eti Operasyonları: Diş eti çekilmesi ileri seviyedeyse, diş eti grefti operasyonu ile açıkta kalan kök yüzeyi örtülür.
• Kanal Tedavisi: Diğer tüm tedavilerin yetersiz kaldığı, ağrının dayanılmaz olduğu durumlarda sinirlerin alınması (kanal tedavisi) son çaredir.

Diş Hassasiyeti Nasıl Geçer? (Kalıcı Çözümler)

Diş hassasiyeti nasıl geçer sorusuna kalıcı bir yanıt vermek için, sadece belirtileri değil, kök nedeni ortadan kaldırmak gerekir.

Yaşam tarzınızda yapacağınız küçük değişiklikler uzun vadeli rahatlama sağlar:

1. Doğru Fırçalama Tekniği: Dairesel hareketlerle, baskı uygulamadan fırçalama yapın.
2. Düzenli Kontrol: 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne giderek mine aşınmalarını erkenden fark edin.
3. Asitli içecekleri sınırlayın: Gazlı içecekler, sporcu içecekleri ve asitli meyve sularını gün içine yaymak yerine öğünlerle birlikte tüketmek, minenin asitle temas süresini kısaltır.

Diş Hassasiyeti ve Çözüm Tablosu

Kaplama Diş Hassasiyeti Nasıl Geçer

Kaplama (kuron) yapılan dişte ilk birkaç hafta sıcak ve soğuğa karşı hafif hassasiyet görülebilir. Diş kaplama için hazırlanırken yüzeyi inceltildiği için bu dönemde sinir uyaranlara daha duyarlıdır ve hassasiyet çoğu hastada zamanla azalır.

Bu süreçte dikkat edebilecekleriniz:

• Çok sıcak ve buzlu içecek ve yiyeceklere bir süre ara verin.
• Yumuşak fırçayla, diş etine bastırmadan fırçalayın. Kaplama kenarındaki diş eti ilk günlerde hassas olabilir.
• Isırınca ağrı varsa beklemeyin: Hassasiyet yalnızca ısırırken oluyorsa kaplama yüksek kalmış olabilir. Kısa bir kontrolde ısırma ayarlanır.
• Hassasiyet artıyor, zonklamaya dönüşüyor ya da geceleri uyandırıyorsa hekiminize başvurun. Bu durum sinirin etkilendiğini düşündürebilir.

Kaplamanın altındaki dişte gelişen iltihap ayrı bir durumdur. Bu konuyu kaplama altındaki dişin iltihaplanması yazımızda ele aldım.

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez.

1. Addy, M. (2002). "Dentine hypersensitivity: New perspectives on an old problem."
2. Cunha-Cruz, J., & Wataha, J. C. (2014). "The prevalence of dentin hypersensitivity: A systematic review."
3. Orchardson, R., & Gillam, D. G. (2006). "Managing dentin hypersensitivity."
4. West, N. X., & Lussi, A. (2014). "Erosion and dentine hypersensitivity."

Diş Hekimi Nihat TANER

Kurucu — MandarinDent Bodrum

Muayene Randevusu Al